Archief voor de categorie ‘Actualiteit’

Het Planbureau voor de leefomgeving heeft onderzoek gedaan naar verhuisbewegingen in de grote steden. Het persbericht spreekt van twee inzichten. Ten eerste blijkt dat herstructurering leidt tot meer gemengde wijken. Ten tweede treedt binnen de steden segregatie op door verhuizing van hogere inkomens naar de nieuwbouwwijken naar de stadsrand. 

Iedereen die wel eens in een herstructureringswijk of nieuwbouwwijk komt, kan deze inzichten ook met eigen ogen zien. Maar het is fijn dat het Planbureau dit met wetenschappelijk onderzoek bevestigt. Het blijft echter niet alleen bij deze constateringen. Het Planbureau pleit er voor om bij de verstedelijkingsafspraken tussen Rijk, provincie en steden de problematiek aan elkaar te verbinden. Het is een goedbedoeld advies dat doorslaat in de gedachte van een maakbare samenleving, in dit geval de woningmarkt. De woningmarkt is mede verstopt door de overload aan overheidsbemoeienis. Het verbinden van én herstructurering, én stadsuitbreiding, én verhuisbewegingen met én rijk, én provincie, én regio én gemeente is een monsterlijke doelstelling. Het kan niet anders opleveren dan een gordiaanse knoop.

Het is wellicht lastig te verteren voor een organisatie als het Planbureau voor de Leefomgeving, maar sommige leefomgevingen laten zich niet verbinden in een alomvattend plan. De herstructurering is bedoeld voor menging van wijken. Stadsuitbreiding is bedoeld om de hogere inkomens vast te houden in de stad. Soms wringt dat en dat is prima.

Twee berichten in de krant van afgelopen week hadden schijnbaar niets met elkaar te maken, maar in werkelijkheid alles. Eerst kwam het kenniscentrum recreatie met de mededeling dat recreatiewoningen niet bijdragen aan de leefbaarheid van krimpregio’s. Er is weinig interesse in een vakantiehuisje in Noordoost-Groningen, Zeeuws-Vlaanderen of Zuid-Limburg. Daarnaast was er goed nieuws uit de hoofdstad dat pied a terres in Amsterdam niet langer als ongewenst worden beschouwd.

Het zijn berichten die normaliter het ene oog in gaat, en het andere uit. Maar er zitten een paar interessante kanten aan.  Beide nieuwsberichten zijn namelijk tekenend voor de omslag in het denken over tweede woningen. Lees meer »

Het zal niemand ontgaan zijn dat Amsterdam de komende dagen in het teken staat van de vijfjaarlijkse parade tallships. Ongetwijfeld is Sail voor velen een prachtig evenement. Mijn weerstand bij Sail is dat het niet gewoon een stoet bootjes is die je kunt bekijken, maar een nationaal evenement is dat de kassa moet laten rinkelen. Het zoveelste evenement bovendien.

Het is niet dat ik tegen citymarketing ben. Het is prima dat grote evenementen worden uitgebuit voor Holland promotie. En waarom niet? Al bij de Romeinen vroeg het volk om brood en spelen. Met een mooi eigentijds woord moet alles een funfactor hebben. Geen fun, geen publiek, geen sponsor, geen evenement. Sail is een cadeautje aan alle Amsterdammers en bezoekers. Maar de verpakking is een lelijke wikkel van commercie en massaconsumptie. Lees meer »

Woensdagavond ontplofte een bom onder een auto op de Torontobrug, vlakbij het Amstelhotel. Ik woon er 1 hoek vandaan. De knal was zo hard dat de autoalarmen aan sloegen. Direct na de klap keken mensen naar buiten. Buren liepen op sokken door de straat.

Bij de plek van de aanslag stonden groepjes mensen te discussieren. De twee inzittenden stonden op de vluchtstrook van de brug proces verbaal op te maken met twee politieagenten. Binnen een paar minuten stonden er zeker zes auto’s en twee dozijn agenten op de hoeken van de brug en de viaducten. Binnen een kwartier was er politie te paard, en cirkelde er een helikopter door de lucht. Op de Amstelrivier patrouilleerde een politieboot. Twee stillen met kogelvrije vesten zochten naar voor mij onzichtbare sporen in de struiken. Alleen een busje van de reiniging mocht door de afzetting heen. Vermeende krapte in het politiekorps was niet te merken

Wat opviel was de enorme buurtverbroedering die de situatie met zich mee bracht. Buren die ik normaal alleen gedag zei, begonnen nu hele verhalen. De overbuurvrouw hing uit het raam om van balkon tot balkon het laatste nieuws van Twitter te delen. Iemand haalde een bak met water voor de dorstige politiepaarden. Het had weinig gescheeld of er waren flessen wij open getrokken bij de linten van de politie.

Het is algemeen bekend dat mensen in tijden van crisis hun ware gezicht tonen. Ik woon in een leuke buurt met ontzettend aardige buren.

Eind vorig jaar liep de klimaattop in Kopenhagen uit op een jammerlijke mislukking. Het lukte niet om tot wereldwijde afspraken te komen over het tegengaan van de opwarming van de aarde en het reduceren van CO2-emissie. Met het mislukken van de top verslapte de aandacht van de publiek opinie en liep de lucht uit de klimaatdoelstelling. Wat resteerde was een versplinterde discussie op van sceptici en ontkenners aan het ene eind, en believers en diehards aan het andere eind. In plaats van te werken aan het klimaat voeren ze een wellis nietes discussie over de cijfers van een klimaatrapport.

Ik ben zelf meer praktisch en pragmatische van aard. Kan het niet zoals het moet, dan moet het maar zoals het gaat. Ik heb een beperkt vertrouwen in wereldwijd omvattende afspraken. Dat betekent meestal een halfbakken compromis, waarbij de achterblijvers de voorlopers vertragen. Dit nog los van de nadelen van free-riders en de controlebureaucratie die dit soort akkoorden in zich hebben. Zie Iran als het gaat om atoomprogramma’s of de VS in de boycot van het VN tribunaal.

Waar gaat dit stukje heen hoor ik je denken. Nu komt het: Lees meer »

Jantje lacht, Jantje huilt. Dat is samengevat de tendens van de berichten over de woningmarkt. Gaat het goed of gaat het slecht? Het antwoord hangt af van aan wie je het vraagt, de dagkoers van stortbeton, de belangen, ontwikkelingen in coalitieland of het weer. Er zijn tientallen organisaties die zich bezig houden met ‘De woningmarkt’ maar niemand vertegenwoordigt de markt in zijn geheel.

Zo lees ik vandaag nog dat er uitverkoop is van nieuwbouwwoningen. Gisteren was de portefeuille van bouwbedrijven nog nooit zo leeg, en eergisteren stond de hypotheekrente zo laag dat je gek moest zijn om in te stappen of over te sluiten. De Woonbond, de Makelaardij, de NVOB, De Nederlandse Bank, de Neprom, NV-Bouw, de voorlichter van de VVD (wel aftrek), GL (beperken aftrek) en nog vele vele anderen: allemaal doen ze hun zegje richting de woonconsument.  Het gevolg van al die ad hoc, en tegenstrijdige berichtgeving is dat de woonconsument horendol wordt. Op de woningmarkt sta je er moederziel alleen voor. Transparante informatievoorziening? Vergeet het maar. Ook dit bericht is gekleurd met een subjectief mening, gefundeerd op een mix van persoonlijke en professionele ervaringen.

Het doet me denken aan voormalig minister Rita Verdonk (dat lijkt heel lang geleden) die een bijeenkomst had georganiseerd voor de koepel van migrantenorganisaties. Ik herinner me dat 26 personen, die allemaal een achterban vertegenwoordigden een vergaderkamertje binnenkwamen. Allemaal met de beste bedoelingen, maar daar viel niet mee te werken dacht Verdonk. De eerste afspraak was om een koepel van koepelorganisaties om te richten.

Dat zou de woningmarkt ook goed doen. Één vertegenwoordiger die op gezette tijden een simpel bericht verspreid: het gaat goed, matig of slecht met de woningmarkt. Net zoals een renteverhoging of -verlaging van de Amerikaanse Fed voor de financiële sector ook voldoende signaal is om in beweging te komen. Tot die tijd sla ik de kretologie over het wel en wee van de woningmarkt maar even over.

Een paar weken geleden kondigde wethouder Van Poelgeest een bouwstop af voor alle Amsterdamse ruimtelijke projecten die worden gedekt uit het Vereveningsfonds. De Amsterdamse ruimtelijke fondsen zijn leger dan leeg en er moet iets gebeuren om. Sinds die tijd gaat er een schokgolf door de Amsterdamse ruimtelijke sector. Alle toezeggingen, contracten, geplande, gestarte tot bijna voltooide projecten worden euro voor euro omgedraaid en aan een nauwe inspectie onderworpen.

Ook de projecten bij de Lelylaan in Nieuw-West waar ik als gebiedsmanager aan werk worden in de schouw meegenomen. Het plan kent tot vandaag een tekort van tientallen miljoenen op een investering van Amsterdam van meer dan € 130 miljoen. Dit was allemaal mogelijk in de tijd dat er geld genoeg was en de ambities niet hoog genoeg konden zijn. Geen postzegelplannen of kleine stappen. Het oorspronkelijke plan uit 2001 heet niet voor niets ‘Sprong over de Ringweg’. Doel is om door de transformatie van de Lelylaan van snelweg tot stadsstraat het 19^e eeuwse Amsterdam van binnen de ring te verbinden met naoorlogs Nieuw-West. Het zijn werelden van verschil, zowel fysiek als in waarde. Over een lengt van nog geen anderhalve kilometer daalt de woningwaarde per een m2 met bijna € 2000. De Lelylaan als Poort van West Amsterdam heet dat in ambitieuze termen. De Lelylaan is het beste van twee werelden en biedt een gat in de markt is het jargon in de verkoopfolder. Lees meer »

Eerst was er de financiële crisis, toen de bankcrisis en nu zitten we middenin de grootste crisis in de ruimtelijke sector. Kantoren, winkels, woningmarkt: er is nauwelijks vraag, en nauwelijks kapitaal. Tel daarbij de structurele veranderingen in de markt zoals minder oppervlakte per werknemer en de krimp van de bevolking en de malaise is compleet.

Zo is ongeveer de beeldvorming over de Amsterdamse ruimtelijke sector. De spaarpot is leeg en er moeten in een paar weken tijd honderden miljoenen worden gevonden in de plannen van de stad. Onder druk wordt alles vloeibaar. Het kan louterend werken om met het water aan de lippen de plannen door te vlooien wat kan worden stil gezet, vertraagd, of wellicht juist versneld. Het doet pijn om mooie plannen waar jaren aan is gewerkt, met een pennestreek van de kaart te vegen.

In september moet het plaatje klaar zijn in de aanloop naar de begroting. Bij het doorlichten van mijn eigen plan aan de Lelylaan deze middag herinnerde ik me een bespreking in de Amsterdamse gemeenteraad van een paar jaar geleden. Het was in een economisch voorspoedige tijd. Het debat ging over een motie bij de begroting voor een mogelijke subsidie van 1250 euro voor de Poezenboot: een boot in de Amsterdamse grachten waar zwerfkatten liefdevol worden opgevangen. Bij iedere rondvaarttocht wordt er naar gewezen. Na een half uur discussie stemde de raad tegen de subsidie van 1250 euro.

Zo kan het dus gaan. Een paar jaar later wordt een zomer lang gewerkt aan een extreme make-over van de Amsterdamse ruimtelijke sector. Het zou zomaar kunnen dat de raad straks bij hamerslag beslist over een sanering van honderden miljoenen en tientallen plannen.

De Rekenkamer van het Noorden des Lands heeft gesproken: Bij de Blauwe Stad zijn de initiatiefnemers – met de provincie Groningen voorop – uit gegaan van veel te positieve verwachtingen. De vergelijkingen met de Amsterdamse Noord-Zuidlijn is makkelijk gemaakt. Politici wilden te graag en luisterden onvoldoende naar kritische waarschuwingen. Achter het wensdenken lagen prachtige motieven als werkgelegenheid, waterbeheer en toerisme, maar de cijfers geven een harde werkelijkheid. Amper tien procent van de kavels is verkocht. De koopkrachtige Randstedeling laat zich kennelijk niet verleiden om zich te vestigen in een landelijke en waterrijke omgeving.
Eerlijk is eerlijk: ik had er zelf ook meer van verwacht. Ik heb de Blauwe Stad zelfs opgenomen in de Ruimtelijke Canon van de 21ste eeuw als voorbeeld van water als drager van gebiedsontwikkeling. Niet eerder is op zo’n schaal landbouwgrond omgezet in water en natuurgebied als vorm van gebiedsontwikkeling.

Een verschil tussen de Blauwe Stad en de Noordzuid-Lijn is dat het wel mogelijk is om een half natuurgebied aan te leggen, maar geen halve metro. De provincie Groningen spreekt zelfs hoopvol van een aantrekkende markt in de toekomst om het project alsnog in het geheel te realiseren. Misschien kan de kersverse burgemeester Van der Laan, behalve Delfzijl, Sluis en Heerlen ook de Blauwe Stad adopteren. Hoe behoud je de geloofwaardigheid om een verkeerd ingestoken project af te maken?

Het stond bijna als terzijde in de media: “Amsterdam is van plan een tweede cruiseterminal te bouwen”. Sinds de opening van de Passenger Terminal Amsterdam is de cruisevaart spectaculair gegroeid. Zelfs zo sterk dat grootschalige uitbreiding gewenst is. Het oog is gevallen op het Westelijk Havengebied.

Leuk bericht voor het Amsterdamse Havenbedrijf en iedereen die van cruisevaart houdt. Je zou er bijna overheen lezen als niet in diezelfde krant onheilspellende berichten staan over lege ruimtelijke fondsen en de volstrekt vastgelopen woningmarkt. Hoe kan de cruisevaart zo sterk groeien dat een nieuwe terminal gewenst is, terwijl de gehele ruimtelijke markt op zijn gat ligt? Ik zoek naar een paar redenen, maar wie het weet mag het zeggen: Lees meer »