Gated communities winnen in Nederland langzaam terrein. Recent kregen twee nieuwe plannen voor ‘miljonairsenclaves’ de aandacht. In De Bilt moet Park Bloeyendael verschijnen en bij Oudekerk aan de Amstel liggen plannen klaar voor Amsteleiland. Los van de vraag waarom de nieuwe rijken in buurten willen wonen die verkeerd worden gespeld, is er vooral discussie hoe je gated communities kan plaatsen op de Nederlandse woningmarkt.

Laat ik maar meteen duidelijk zijn: ik heb er geen enkele moeite mee en iedereen die gated communities wil verbieden is hypocriet. Natuurlijk, ik begrijp best dat plannen voor Park Bloeyendael in de schijnwerpers staan. Het is niet des Nederlands om een hek om je wijk te zetten met bewakers ernaast. Maar wie heeft er nu last van? De keren dat ik in het buitenland in gated communities verbleef, voelde ik me meer opgesloten dan veilig. Een idioot of een inbreker die ergens iets denkt te kunnen halen, waagt zijn kans toch wel. Verder lijkt een gated community in Nederland me vooral een tamelijk saaie bedoening. Grote kans dat de doelgroep dit juist aanspreekt.

Mijn belangrijkste reden om geen bezwaar te maken tegen gated communities is het feit dat deze er al lang en breed zijn in Nederland. Alleen heten ze dan geen Amsteleiland of Park Bloeyendael en zijn ze niet oorspronkelijk als gated community gebouwd. Vele tienduizenden Nederlanders wonen in parkachtige terreinen met een hek er omheen: van golfresorts tot trailerparken, tot zomervakantieparken die het hele jaar door worden bewoond. De bezwaren van een gated community zijn hier identiek: het zijn afgesloten gebieden, veelal bewoond door een vermogende doelgroep, en het is niet makkelijk om je er te vestigen. Wie gated communities wil verbieden moet ook schoon schip willen maken met al die andere clandestiene communes.

Daarnaast vind ik het veel kwalijker dat er wijken en gebieden zijn die officieel publiek toegankelijk zijn, maar in feite no ga areas betreffen. Enclaves van ‘the poor’ vind ik een grotere smet op de Nederlandse woningmarkt dan enclaves voor ‘the rich’. Deze enclaves zijn anders dan die voor de rijken in principe publiekelijk toegankelijk en je kunt je er vrij vestigen. In praktijk zijn ze echter nog veel meer afgesloten dan gated communities: door de formulierenbrigade van instanties, jongens van de straat, en het belabberde imago. Het verschil met Bloeyendael is dat deze omheining niet zo goed zichtbaar is.