Volgende week ben ik moderator bij een lezing van Lenny Vulperhorst voor Amsterdamse ambtenaren over fraude in de vastgoedsector. Voor een leuke inleiding heb ik te kampen met een luxeprobleem. Meestal sluit ik aan op de actualiteit, mijn eigen ervaringen, of ik houd een korte quiz. Als het over fraude en integriteit gaat, heb ik keuzes te over.

De media komt pagina’s te kort voor voorbeschouwingen over de naderende rechtzaak in de grote fraudezaak van Bouwfonds en het Philips Pensioenfonds. Alles passeert de revue. Het is hogere transactiekunde en de roddelrubriek in één rechtszaak. Is de vastgoedsector dusdanig complex dat fraude onvermijdelijk is? Ik geloof er niet in. Er zijn zoveel sectoren waar regels en geld even overvloedig zijn als in het vastgoed, maar die een veel beter imago hebben. Algoed, ik kan op de dag van de lezing zelf de krant open slaan en er zal ongetwijfeld een smeuïge anekdote instaan.

Ik twijfel over een quiz met de zaal ‘hoe fraudegevoelig ben jij?’. Toevallig stond er afgelopen maand in het blad Psychologie een leuke zelfenquête over integriteit. Maar of mensen in een volle zaal het achterste van hun tong laten zien als het over fraude en integriteit gaat, is niet te verwachten. Of juist wel en blijkt er een zaal vol fraudegevoelige ambtenaren te zitten.

Dan is het makkelijker om uit eigen ervaringen de verschillende kanten van integriteit te belichten. Het is niet dat ikzelf verstrikt ben in fraudezaakjes, maar natuurlijk word ik wel geconfronteerd met situaties die niet helemaal zwart-wit zijn. Als ambtenaar ben ik zo ongeveer dood gegooid met dilemmatrainingen en moraliteitscursussen, maar de praktijk is altijd anders en doet zich onverwacht voor. Daar kun je je niet op voorbereiden en dan doen afspraken over het drempelbedrag van een gift er niet toe. Ik heb best een paar momenten gehad waar ik later nog wel eens aan heb terug gedacht.

Kortom, ik ben er nog niet uit. Over fraude en integriteit in de vastgoedsector zijn boekenkasten vol geschreven. Die boeken zijn veilig om te lezen, maar als het persoonlijk wordt, blijft het een lastig onderwerp. Het is een luxeprobleem waar ik nog een paar dagen op zal broeden