Berichten met de tags ‘Ruimtelijke canon’

De Rekenkamer van het Noorden des Lands heeft gesproken: Bij de Blauwe Stad zijn de initiatiefnemers – met de provincie Groningen voorop – uit gegaan van veel te positieve verwachtingen. De vergelijkingen met de Amsterdamse Noord-Zuidlijn is makkelijk gemaakt. Politici wilden te graag en luisterden onvoldoende naar kritische waarschuwingen. Achter het wensdenken lagen prachtige motieven als werkgelegenheid, waterbeheer en toerisme, maar de cijfers geven een harde werkelijkheid. Amper tien procent van de kavels is verkocht. De koopkrachtige Randstedeling laat zich kennelijk niet verleiden om zich te vestigen in een landelijke en waterrijke omgeving.
Eerlijk is eerlijk: ik had er zelf ook meer van verwacht. Ik heb de Blauwe Stad zelfs opgenomen in de Ruimtelijke Canon van de 21ste eeuw als voorbeeld van water als drager van gebiedsontwikkeling. Niet eerder is op zo’n schaal landbouwgrond omgezet in water en natuurgebied als vorm van gebiedsontwikkeling.

Een verschil tussen de Blauwe Stad en de Noordzuid-Lijn is dat het wel mogelijk is om een half natuurgebied aan te leggen, maar geen halve metro. De provincie Groningen spreekt zelfs hoopvol van een aantrekkende markt in de toekomst om het project alsnog in het geheel te realiseren. Misschien kan de kersverse burgemeester Van der Laan, behalve Delfzijl, Sluis en Heerlen ook de Blauwe Stad adopteren. Hoe behoud je de geloofwaardigheid om een verkeerd ingestoken project af te maken?

Vanmiddag om 17.00 uur overhandigt juryvoorzitter Riek Bakker de CanonRO aan minister Tineke Huizinga. Gisterenavond heb ik onder embargo de CanonRO al mogen inzien en deze ochtend wijdt de Volkskrant er 5 pagina’s aan. In 2007 en 2008 heb ik op eigen initiatief de ruimtelijke canon van de 21ste eeuw opgesteld. Via de website van de Volkskrant hebben duizenden geïnteresseerden en professionals hier aan meegedaan. Begin 2008 is mijn canon als boek uitgebracht.

Bij het lezen van de CanonRO valt mij op dat deze naast een aantal verschillen, opvallend veel overeenkomsten of parallellen vertoont met ‘mijn’ ruimtelijke canon. Ik noem er een paar:

• De CanonRO benoemt ‘iconen’, maar uiteindelijk landen alle iconen in plekken die een verhaal vertellen. In mijn Canon staan 50 plekken symbool voor de opgaven, verworven en dilemma’s van deze tijd.

• De CanonRO telt 35 iconen en mijn Canon 50 plekken. Van de 35 iconen zijn 10 identiek aan de plekken in mijn Canon. Bij nog een stuk of 10 anderen is de plek anders, maar is er een duidelijke vergelijking mogelijk (bijvoorbeeld Waddenzee in CanonRO en Schiermonnikoog in mijn Canon).

• In de inleiding van de CanonRO worden 4 grote ‘verhalen’ (water, stedenbouw, groen en en verbindingen) beschreven die de CanonRO overkoepelen. Mijn Canon gaat uit van 8 invalshoeken (waarvan 3 identiek aan CanonRO) en beschrijft daarnaast 6 rode draden naar de toekomst.

• In de tekst van de CanonRO komen details terug die ik ook heb gebruikt. Ik noem er een paar maar er zijn er vele: o Zo noemt de CanonRO de korenwolf tot icoon als verwijzing naar de juridische complexiteit omtrent Habitat richtlijn. Bij mij is het hamsterreservaat bij Sibbe voor de Korenwolf een plek. In de beschrijving van de icoon in de CanonRO worden dezelfde vergelijking gemaakt met de zeggekorfslag en kamsalamander als in mijn CanonRO; Het identieke gebruik van het citaat van Jan Schaefer ‘in gelul kun je niet wonen’; Dezelfde verwijzing naar de eerste file in Oudenrijn in 1955;  De CanonRO noemt de 7 kilometerlange HSL-tunnel ‘een opvallend compromis om het Groene Hart zoveel mogelijk open te houden’. Ik spreek over een ‘politiek compromis voor het open houden van het Groene Hart’; De verwijzing naar de opkomst van ‘varkenflats’ bij het icoon Nederweert in de CanonRO en De Peel in mijn Canon.

Vorig jaar, vlak voor de publicatie van ‘mijn’ Ruimtelijke Canon van de 21e eeuw vroeg de projectleider een gesprek met mij. Hij vroeg mij hoe ik bij het opstellen van de Canon te werk was gegaan. Deze heb ik toegelicht en daarnaast heb ik aangeboden om samen te werken. Ik vond en vind het een vreemde keuze dat VROM een eigen Canon opstelt, terwijl er een maatschappelijk initiatief is die precies hetzelfde beoogt. Hoeveel publiek geld wordt hieraan besteed? De projectleider vertelde me dat de toenmalige minister expliciet een eigen Canon wilde opstellen, om zo ook meer de vinger op de ruimtelijke ordening te leggen. Ik begrijp dat VROM en NIROV als grote organisaties veel publiciteit kunnen genereren voor de CanonRO. Het is wrang dat vorig jaar een vorm van samenwerking niet bespreekbaar was. In de verantwoording en bronvermelding wordt de Ruimtelijke Canon van de 21ste eeuw niet genoemd.

Afgelopen week stond in De Volkskrant een artikel over de totstandkoming van de Ruimtelijke Canon. Bij bestudering van de canon valt op dat deze vooral in gaat op de geschiedenis van de ruimtelijke ordening en nauwelijks op de ruimtelijke opgaven van deze tijd. Daarnaast is de canon een aftreksel van de ruimtelijke canon die ik zelf eerder en samen met de lezers van De Volkskrant website heb opgesteld.

Het ministerie van VROM en NIROV zijn bezig met het opstellen van een ruimtelijke canon, de CanonRO. De canon is ontwikkeld om terug te blikken op het verleden en daar lessen uit te trekken. Nu nog 120, maar straks 35 plaatsen, gebeurtenissen en personen als iconen geven samen een staalkaart van de Nederlandse Ruimtelijke Ordening.

In de CanonRO ontbreken belangrijke ruimtelijke opgaven van deze tijd zoals de krimp van de bevolking in delen van het land, de dreiging van overstroming, de Wijkaanpak en de Zuidas.  Ruimtelijke ordening is een continue activiteit en geen geschiedenis. Nederland is in beweging en nooit ‘af’. Lees meer »

Een klein berichtje in de krant is feitelijk een nationale revolutie: vorige week legde de Provincie Noord-Brabant met onmiddellijke ingang de bouw van megastallen aan banden. Het schrikbeeld van metershoge gestapelde hokken vol met varkens is verleden tijd. De Peel wordt geen varkensflatwijk. De provincie kan aan de slag met de transformatie van de bio-industrie tot een varkensprachtwijk. De trendbreuk komt voort uit de ellende van de Q-koorts. Na de gekke koeienziekte, varkenspest, vogelpest en mond- klauwzeer is het genoeg geweest. De trendbreuk zal op het platteland van Noord-Brabant en andere gebieden met intensieve veeteelt een groot effect hebben. Lees meer »

Precies een jaar geleden is mijn boek over de ruimtelijke canon van Nederland in de 21^ste eeuw verschenen (‘Denkend aan Holland, Blik op Nederland in de 21^e eeuw). Aan de hand van vijftig plekken beschrijf ik hierin de ruimtelijke opgaven van deze tijd. Hoe staan de plekken er een jaar later voor? Wat is er in ruimtelijk opzicht in Nederland gebeurd in 2009? Hierbij de 3 interessantste ontwikkelingen in de canon. Lees meer »

Plek 42 van de Ruimtelijke Canon: De Japanse enclave in Amstelveen: Welcome in my Backyard

Plek 37: Het Nationaal Historisch Museum, Arnhem: on-Nederlandse ambitie voor een landmark

(voor meer informatie, zie publicaties)

Plek 30, het Groene Hart bij Breukelen: de verrommeling van het open landschap

Zie voor meer informatie, ‘ publicaties’

Plek 25: Randstadrail: in horten en stoten naar regionaal openbaar vervoer

Zie voor meer informatie: publicaties

Plek 19: Noorderhaaks: De zee neemt niet alleen, maar geeft ook land terug.

Zie voor meer informatie: ‘ publicaties’